مجله حقوقی دادگستری

مجله حقوقی دادگستری

تحولات نظام قراردادی درپرتو قراردادهای خوداجرا

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، ایران
2 دانشــجوی دکتری حقوق خصوصی، پردیس بینالمللی کیش، دانشگاه تهران، کیش، ایران،
10.22106/jlj.2026.2046440.6118
چکیده
پدیده موســوم به قرارداد هوشــمند از جمله موضوعات فناورانه ای محســوب می شــود که طی ســالیان اخیر در محافل علمی و رســانه ای توجه زیادی را به ســوی خود جلب نموده اســت. مطالعه حاضر که بــا بهره گیری از روش توصیفی- تحلیلی و با رویکرد مقایســه ای به مدد ابزارهای کتابخانه ای و اینترنت انجام گردیده اســت، بر بیان آثار تحولی قراردادهای خود اجرا تمرکز نموده اســت. پرسش اصلی که پژوهش حاضر درصدد یافتن پاســخی مناســب برای آن می باشد، این اســت که نوآوری مذکور تا چه میزان قادر اســت ساختار شکلی و ماهوی قراردادها را متحول نماید. یافته ها حکایت از ایــن دارد که عدم دقت در زمینه کاربرد دقیــق کلمات و واژگان تخصصی مانند هوش مصنوعی، بلاک چین و حتی قرارداد، از جمله عوامل بازدارنده در شــناخت دقیق پدیده مذکور اســت؛ دگرگونی در ساختارهای زبانی و دستوری قراردادها، حاکم نمودن منطق شــرطی، کاهش تاثیرات افکار واحساسات مخرب انسانی و کاهش وابستگی به قدرت عمومی در فرایند اجرای قراردادها از اهم تحولات شــکلی و ماهوی اســت که در پرتو الگوواره قراردادهای هوشــمند حاصل شده است و الگوواره مذکور به رغم برخورداری از ظرفیت هــا و توانمندی های پیش گفته، به علت پیچیدگی بیش از حد، با اقبال عمومی مواجه نشده است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Transformations in the Contractual Regime in Light of Self-Executing Contracts

نویسندگان English

jafar nori yushanlouei 1
Amirteymour Tajmiri 2
1 Associate Professor, Department of Private Law, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Iran
2 PhD student in private law, Kish International Campus, University of Tehran, Kish, Iran
چکیده English

The phenomenon known as the smart contract is regarded as one of the technological innovations that has attracted considerable attention in academic and media circles in recent years. This study, conducted using a descriptive-analytical methodology and a comparative approach, drawing upon both library-based and online resources, focuses on examining the transformative effects of self-executing contracts on the contractual regime. The principal question that this study seeks to answer is the extent to which this innovation is capable of transforming the formal and substantive structure of contracts. The findings indicate that the lack of precision in the use of technical terms and specialized concepts, such as artificial intelligence, blockchain, and even the contract, constitutes one of the principal obstacles to a proper understanding of this phenomenon. Transformations in the linguistic and syntactic structures of contracts, the adoption of conditional logic, the reduction of the adverse effects of human judgment and emotions, and the diminished reliance on public authority in the performance of contracts are among the principal formal and substantive changes brought about by the smart contract paradigm. Nevertheless, despite its aforementioned capacities and advantages, this paradigm has not gained widespread acceptance owing to its excessive complexity.

کلیدواژه‌ها English

Blockchain
Chain Contracts
Contract Deployment
Decentralization
Private Enforcement
Self-Execution
Smart Contracts
فهرست منابع
الف. فارسی
 
§          اخوان، پیمان (1398)، ارزهای دیجیتال، تهران: آتی‌نگر.
§            افضلی‌مهر، مرضیه و دهقانی تفتی، مجتبی و اسکینی، ربیعا (1401)، «مطالعه تطبیقی الزامات حقوقی طراحی قراردادهای هوشمند دیجیتالی در حقوق ایران و فرانسه»، پژوهش‌نامه حقوق تطبیقی، شماره 6.
§          بورنسکی، کریس و جک، تاتار (1398)، داراییهای رمزنگاری شده، برگردان: محمدابراهیم سماوی و محمد جلال و شاهین احمدی، تهران: چالش .
§                     جعفریه، حسن و کتابی، ساناز (1395)، مبانی الگوریتم و برنامهنویسی مقدماتی، تهران: ادیبان روز.
§            خارکش، معصومه و فتحیزاده، امیرهوشنگ (1401)، «قرارداد هوشمند»، حقوق و فناوری اطلاعات، دوره دوم، شماره 2.
§            خدابخشی، عبدالله (1398)، «موارد و آثار حکم قطعی غیرقابل اجرا»، مجله حقوقی دادگستری، دوره 83، شماره 105.
§            خلیلی پاجی، عارف و شاملو، باقر (1399)، «چالش‌های حقوقی- اقتصادی ارزهای مجازی برای نظام‌های سیاسی در پرتو نظریه جایگزینی»، رهیافت‌های سیاسی و بین‌المللی، دوره 12 شماره 1 (پیاپی 63).
§            دهقانی تفتی، مجتبی (1400)، «مطالعه تطبیقی قانون حاکم بر قراردادهای هوشمند دیجیتالی از منظر حقوق بینالملل خصوصی در نظام حقوقی ایران»، حقوق فناوریهای نوین، دوره 2، شماره 4.
§            ذاکرینیا، حانیه و غلامپور، زهرا (1401)، «ظرفیتسنجی قراردادهای ساختوساز خودالزامگر»، حقوق فناوریهای نوین، دوره ۲، شماره 5.
§                     راکس، میشل و گیلدن، اندرو و پیترز، جینا (۱۴۰۰ )، سیستم‌های فناوری دفترکل توزیع شده، برگردان: ریحانه خیربخش و فاطمه عبدالله، تهران: راه پرداخت.
§          رنانی، محسن (1378)، مجموعه مقالات همایش پنجاه سال برنامهریزی توسعه در ایران، تهران: مرکز تحقیقات اقتصاد ایران.
§          رنه، داوید (۱۳۶۴)، نظام‌های حقوقی معاصر، برگردان: سید حسن صفایی و محمد آشوری و عزت‌الله عراقی، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
§          شجر ، محمد و طوسی سعیدی، سعید و اولیایی، مریم (1398)، بلاکچین، تهران: گوتنبرگ.
§          شهیدی، مهدی (1377)، تشکیل قراردادها و تعهدات، تهران: حقوق‌دان.
§            صابرینژاد، محمد (1400)، کاربرد قراردادهای هوشمند در صنعت نفت، پایاننامه کارشناسی ارشد، تهران: دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران.
§            طجرلو، رضا (1387)، «برداشت تئوریک بر دخالت دولت در محدودکردن آزادی قراردادها»، فصل‌نامه حقوق دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، شماره 3.
§          عباسی، جواد (1397)، آشنایی با مفاهیم بنیادی بلاکچین، تهران: مهربان نشر.
§            عبداللهزاده، طلیعه (1399)، تاثیر فناوری بلاکچین بر نظام حقوقی مالکیت فکری، پایاننامه کارشناسی ارشد، تهران: دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران.
§                     فتحیزاده، امیرهوشنگ و اسماعیلی عطا آبادی، عقیل (1399)، حقوق بلاکچین، تهران: شرکت چاپ و نشر بازرگانی.
§          فون نویمان، جان (۱۴۰۰ ) ، کامپیوتر و مغز، برگردان: رضا امیررحیمی ، تهران: نشر نو با همکاری آسیم.
§            کشاورزیان، فائزه (1399)، اثرات حقوقی فناوری بلاکچین بر حقوق ثبت املاک، پایاننامه کارشناسی ارشد، تهران: دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران.
§          کیانا، دانیال (۱۴۰۰)، سرمایه‌گذاری در رمزارزها، برگردان: رویا لطفیپور، تهران: مهربان نشر.
§            محمدقلی‌ها، فاطمه و شاهنوشی فروشانی، محمد عبدالصالح (۱۴۰۳)، «روش عناصرشناسی معاملات جعفری لنگرودی در برابر منطق صوری روش صدق اسم وارکان وشروط »، مجله حقوقی دادگستری، دوره ۸۸، شماره ۱۲۵.
§            محمودزاده، فریبا و اکبرینه، پروین (1395)، «قراردادهای الکترونیکی»، ارائه شده در: کنگره علوم اسلامی و انسانی. تهران: آذرماه 1395.
§          مدنی، سید جلال‌الدین (1369)، آیین دادرسی مدنی، جلد سوم (اجرای احکام)، تهران: گنج دانش.
§            مقدم، محمدجواد و حسینی، سید ابراهیم (۱۴۰۴ )، « هوشمند سازی فرآیندهای قضایی و عدالت کیفری، راهبردها و موانع»، مجله حقوقی دادگستری، دوره ۸۹، شماره ۱۳۱.
§          موسوی، سید امید (1398)، تکنولوژی معاملات الگوریتمی پیشرفته، تهران: چالش.
§          ناصر، مهدی (1401)، قراردادهای هوشمند، تهران: مجد.
§           نگاهداری، بابک، «ویژگیهای حکمرانی مطلوب» سخنرانی در: نخستین کنفرانس ملی دانش مبنا و حکمرانی سرزمینی، تهران: مرکز پژوهشهای مجلس، 13 آذرماه 1402.
§            هنرمند جوان، مژگان (1399)، استفاده از بلاکچین در داوری تجاری بینالمللی، پایاننامه کارشناسی ارشد، تهران: دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران.
§            وکیلیمقدم، محمدحسین (1397)، «مفهوم و مبانی قرارداد خودالزامگر و جایگاه آن در حقوق قراردادها»، مطالعات حقوق خصوصی، دوره 49، شماره 3.
§          یوسفی ، عبدالعزیز ، جلیل مژدهی ، مژده و پاینده ، محمد (1401)، کاربرد بلاکچین در کسبوکارها، تهران: ادبستان.
§         ب. انگلیسی
§   Boneh, Dan, et al, Building Intrusion Tolerant, http://www.stanford.edu/…dabo/Ittc. DUXbury, Robert, (1994), contract In A Nutshell, London, sweet & MaXWell
§   Compagnucci, Marcelocorrales (2021), Bloomsbar,The Technology,use-cases and Law of Smart Contracts, Publishing; uk.
§   Elsman, Martin, et al. (2017), Automated Execution of Financial Contracts on Blockchains, published online: 27 November 2017, Springer Fachmedien Wiesbaden GmbH.   
§   Evin OZKAN (2021), Leveraging Smart Contract in Project Procurement through DLt to gain Sustainable Competitve Advantages, https://doi.irg/103390/su 132313380.
§   Gromyko,Javier Sebastian(2016),Blockchain infinancial servicas:begucatory Landscape Future Challenges, Avalable at:
§   Hansen, Dax & Carla L. Reyes (2017), Legal Aspects of Smart contract Applications, Perkins Coie LLp.  
§   Hansen, Dax & CarlaL. Reyes (2017), Legal Aspects of Smart Contract Applications, Perkin Coie, lld... 
§   https://doi:10.1016/j:future.2019.12.019.
  https://idears repec .org/p/bbv/wpaper/1621.html.  
§   Kovtonnuik, Oleg, (2023), Digitization of government contracts, https://doi.org/10.1051/e3sconf/202338102004.
§   Lessig, Lwrence (2006), Code is Law, http://cyber.lawharvard.edu.
§   Lichtman, Douglas (2005), how the law Responds to help self-Help, 1j.L.EcoN. & plY.
§   Marino ,Bill (2016),Setting Standards for Altering and undoing smart contracts,Avalable at: https://Link.sprinter.com  
§   Mohammed Nour Shehata, Ebrahim (2018), Smart Contract and International Arbitration ssrn Electronic Journal, Available at:https://ssrn.com/abstract=3290026.
§   Raskin, MAX. (2017), The Law and Legality of Smart Contracts, https://perma.cc/763G-3ANE.  
§   Rudanko, matti (2021), Smart contract and traditional contracts, Oxford: uk.
§   Savelyev, Alexancer (2016), Contract Law 2 0: Smart contract as The Beginning of The end of classicontract, classicontract Economics Research. http://ssrn.com/so13.
§   Szabo, Nick (1995), Smart contract Glassary, nszabo@law,gwu.wdu.   
§   Szabo, Nick (1997), The Idea of Smart contracts, nszabo @law.gwu.edu.  
§   Szabo, NicK (1998), Formalizing and Securing Relation Ships on Public Networks, nAzabo@law.gwu.edu.
§   Szabo, Nick (2002), A Formal Language for Analyzing Contracts, nszabo@law.gwu.edu.   
§   X., Li, P. Jiang, T. Chen, X. Luo, Q. wen(2020), “A Survey on Blockchain Technology and its Adoption” Journal of Network and Computer Applications, volume 171, 1 January 2021.
§   Zheng, Z, Xie, et al. (2020), An overview on smart contracts: challenges, advances and platforms, Available at:
پ. منابع الکترونیکی    
§  https://www.ompfinex.com/blog. (last visited on April26,2024).
§  https://forsatlawfirm.com. (last visited onAugust11, 2024).
§  https://www.metaritor.com/article/140(last visited on September 12, 2014)
دوره 90، شماره 133
بهار 1405
صفحه 229-256

  • تاریخ دریافت 01 آذر 1403
  • تاریخ بازنگری 12 مهر 1404
  • تاریخ پذیرش 13 تیر 1405
  • تاریخ اولین انتشار 13 تیر 1405
  • تاریخ انتشار 01 فروردین 1405