مجله حقوقی دادگستری

مجله حقوقی دادگستری

ضرورت یا امکان الهی بودن کرامت ذاتی انسان

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق بین‌الملل عمومی دانشگاه علامه طباطبایی، مشاور حقوقی وارتباطات رئیس جهاد دانشگاهی
2 استاد روابط بین الملل دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی
چکیده
کرامت انسان از ارزش‌های پذیرفته شده در مکاتب الهی و بشری است که تأثیری به‌سزا در امور اخلاقی و فقهی و مسایل سیاسی اجتماعی داشته و دارد. در عصر حاضر که به عصر دفاع از حقوق بشر و کرامت انسانی نیز مشهور است، بیش از گذشته نیازمند تصحیح و بازنگری در مفهوم و اثرات و لوازم کرامت انسان هستیم. در میان مکاتب مختلف الهی و بشری رویکردهای متفاوتی درباره کرامت انسان به وجود آمده و در این میان، دین اسلام و کتاب آسمانی مسلمانان مبانی گران‌سنگی از کرامت انسان را ارائه کرده است؛ چرا که در نگاه قرآن کریم، انسان از این نظر که انسان است، صاحب کرامت است.
هدف اصلی این پژوهش، بررسی موضوع ضرورت و امکان الهی بودن کرامت ذاتی انسان است و بدین منظور، با استفاده از آیات قرآن کریم و روایات، تعریف و فهم و مقصود از کرامت از دیدگاه‌های مختلف مورد بررسی قرار می‌گیرد. مهم‌ترین یافته‌های پژوهش این است که کرامت انسانی از ضرورت وجودی انسان ناشی می‌شود؛ از باب «لقد کرمنا بنی آدم»، ضروری‌ترین معیار نگاه اسلام به انسان، کرامت ذاتی اوست که به عنوان یک مبنا پذیرفته شده و به عبارت دیگر، یک ضرورت قطعی است و با توجه به نفخ الهی در آفرینش انسان، انسان‌ها مبتنی بر اصل منع تبعیض، دارای کرامت ذاتی می‌باشند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Necessity or possibility to be divine Inherent human dignity

نویسندگان English

Mohammad javad Feyz 1
S. Ghasem Zamani 2
1 Legal and Communications Advisor to the President of acecr
2 Associated Professor at Allameh Tabatabaei University
چکیده English

Abstract
Human dignity is one of the values accepted in theological and human schools that has had and continues to have a significant impact on moral, jurisprudential, and social and political issues. In the present era, which is also known as the era of defending human rights and human dignity, we need more than ever to correct and review the concept, effects, and requirements of human dignity. Different approaches to human dignity have emerged among different theological and human schools, and in the meantime, the religion of Islam and the Muslim holy book have presented precious foundations of human dignity; because in the eyes of the Holy Quran, man is a possessor of dignity by virtue of being a human being. The main purpose of this research is to examine the necessity and possibility of the divine nature of human dignity, and for this purpose, using verses of the Holy Quran and narrations, the definition, understanding, and purpose of dignity are examined from different perspectives. The most important findings of the research are that human dignity arises from the existential necessity of man. Finally, it should be emphasized that, firstly, from the point of view of " We have honored the sons of Adam", the most essential criterion of Islam's view of man is his inherent dignity as an accepted basis, in other words, it is a definite necessity. Secondly, human dignity arises from the necessity of his existence. Thirdly, considering the blowing the divine spirit forms in the creation of human beings, human beings certainly have dignity based on the principle of non-discrimination.

کلیدواژه‌ها English

celestial dignity
human rights
Islamic human rights
innate dignity of humanity
فهرست منابع: 
1- اعوانی، غلامرضا (1388)، مجموعه آثار همایش امام خمینی و قلمرو دین – کرامت انسان  ، ج 13.مؤسسه چاپ و نشر عروج
2- اکبریان، رضا و محمدپور دهکردی، سیما (1386)، «تجرد نفس» سفری از جسمانیه الحدوث تا روحانیه البقاء،  فصلنامة علمی– پژوهشی دانشگاه قم،   شماره34 
3- بابایی، ایرج و ترابی، مرتضی (1400)، «جایگاه اصل حقوق بشری حیثیت و منزلت انسانی در حقوق قراردادها»، مجله حقوقی دادگستری، سال1400، دوره 85، شماره 114  
4-بخاری، محمدبن اسماعیل (1387)، صحیح البخاری جلد2،چاپ1، انتشارات شیخ الاسلام احمد جام 
5- پورحسن، شکوفه و فلاحی، فاطمه (1392)، «جایگاه کرامت انسان در حقوق بشر اسلامی»، فصلنامه مطالعات حقوق بشر اسلامی، سال دوم1392، شماره 1413 -123  
6- حسن‌زاده آملی، حسن (1381)، الحجج البالغه علی تجرد النفس‌الناطقه، قم: بوستان کتاب.
7- حقیقت‌پور، حسین (1392)، «جایگاه کرامت انسان در فرایند استنباط احکام »، مجله فقه و اصول، شماره 3
8- حقیقت، صادق و میرموسوی، علی (1393)، مبانی حقوق بشر از دیدگاه اسلام و دیگر مکاتب، تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
9- جوادی آملی، عبداله(1391)، تفسیر موضوعی،صورت و سیرت انسان در قرآن،چاپ 8، قم، اسراء
10- جوادی آملی، عبداله(1369)، کرامت در قرآن، نشر فرهنگی رجاء،تهران،شماره6 
11- ریچلز، جیمز (1389)، فلسفه اخلاق، برگردان: آرش اخگری، تهران: حکمت.
12- زبیدی، مرتضی (1414ق)، تاج العروس من جواهر القاموس، بیروت: . انتشارات دار الهدایه.  
13- سالیوان، راجر (1380)، اخلاق درفلسفه کانت، برگردان: عزت‌اله فولادوند، تهران: طرح نو.
14- سبحانی تبریزی، جعفر (1409ق)، المناهج التفسریه، قم: موسسه امام صادق (ع)
15- شیخ کلینی(1385)، اصول کافی جلد ۲، انتشارات موسسه قائم آل محمد ( عج)
16- شیخ صدوق (1390)، من لا یحضره الفقیه جلد ۴، انتشارات دار الکتب الاسلامیه
17- صانعی دره‌بیدی، منوچهر (1384)، جایگاه انسان در اندیشه کانت، تهران: ققنوس.
18- طباطبایی، سید محمدحسین (علامه )، المیزان فی تفسیر القرآن، جلد سیزدهم، برگردان: سید محمد باقر موسوی همدانی.
19- علامه مجلسی (1388)، بحارالانوار ، انتشارات دارالکتب الاسلامیه، جلد2چاپ 6
20- قاری سیدفاطمی، سیدمحمد (۱۳۹۰)، حقوق بشر در جهان معاصر دفتر یکم، چاپ سوم، تهران: نشر دانش.
21- کورت، بایرتز (۱۳۸۴)، ایده کرامت انسان، مسائل و تناقض‌ها، برگردان: شهین اعوانی، تهران: کویر.
22- مصباح یزدی، محمدتقی(1386)، نظریه حقوقی اسلام،قم، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
23- محمد‌پور دهکردی، سیما (1391)، کرامت انسان از دیدگاه ملاصدرا، قم: بوستان کتاب.
24- مک کرودن، کریستوفر (۱۳۹۷)، کرامت انسانی و تفسیر قضایی حقوق بشر، برگردان: آرش توفیق و مهسا نجفی، تهران: خورسندی.
25-‌ هانس دیرکس (1380)، انسان‌شناسی فلسفی، برگردان: محمدرضا بهشتی، تهران: هرمس.
26- جوادی آملی،عبداله(1369)، کرامت در قرآن، نشر فرهنگی رجاء،تهران،شماره6
دوره 88، شماره 127
پاییز 1403
صفحه 343-362

  • تاریخ دریافت 07 تیر 1399
  • تاریخ بازنگری 22 اردیبهشت 1400
  • تاریخ پذیرش 01 دی 1399
  • تاریخ اولین انتشار 01 آذر 1403
  • تاریخ انتشار 01 آذر 1403