مجله حقوقی دادگستری

مجله حقوقی دادگستری

دادرسی حکمی یا موضوعی؛ رسیدگی به تصمیمات مراجع اختصاصی اداری

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 دکتری حقوق عمومی دانشگاه قم
2 گروه حقوق عمومی، دانشکده حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران
چکیده
با توجه به ابهامات موجود در مفاد مواد 63 و 64 قانون دیوان عدالت اداری، بررسی حدود صلاحیت شعب دیوان در رسیدگی به آرای مراجع اختصاصی اداری از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این ابهامات شامل مفهوم «وجود ایرادات شکلی یا ماهوی»، «بررسی و تطبیق موضوع از جهت رعایت ضوابط قانونی» و «بررسی از حیث تشخیص موضوع» در مواد 63 و 64، عدم تفکیک مراجع موضوع مواد 63 و 64، عدم توجه به کارکردهای چندگانه برخی از مراجع، مشخص نبودن تکلیف شعب رسیدگی کننده به تصمیمات مراجع موضوع ماده 64 در صورت وجود نواقص شکلی و آیینی و انجام رسیدگی حکمی به جای رسیدگی موضوعی یا به ‌عکس می‌باشد. پاسخ‌گویی به این ابهامات، می‌تواند به بهبود کیفیت دادرسی و اجرای عدالت در دیوان عدالت اداری کمک کند و ظرفیت نظارتی این نهاد را جهت کنترل قضایی تصمیمات مراجع موضوع بند ۲ ماده ۱۰ قانون دیوان عدالت اداری ارتقا دهد.
یافته‌های این پژوهش که با روش توصیفی تحلیلی انجام شده، حاکی از این است که بازشناسی مراجع اختصاصی اداری از حیث نوع صلاحیت و کارکرد آن‌ها و تفکیک «دادگاه‌های اداری» از «مراجع اداری تشخیصی» و همچنین انجام دادرسی «حکمی» یا «موضوعی» بر اساس نوع مرجع اختصاصی و نحوه طرح شکایت، می‌تواند منجر به کاهش ابهامات و ارتقا شاخص‌های کیفی دادرسی در این حوزه شود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Judicial or thematic proceedings;Challenges and ambiguities of proceedings the decisions of specific administrative authorities

نویسندگان English

Adel Sheibani 1
zahra Bidar 2
1 Ph.D in Public Law, Department of Public Law, Faculty of Law, University of Qom, Qom, Iran
2 department of public law.faculty of law. university of Qom, Qom.Iran
چکیده English

Considering the ambiguities in the provisions of Articles 63 and 64 of the Administrative Justice Court Act, it is of particular importance to examine the limits of the jurisdiction of the Court's branches in dealing with the opinions of special administrative authorities. These ambiguities include the concept of "the presence of formal or substantive objections", "examination and adaptation of the issue in order to comply with the legal regulations" and "examination in terms of identifying the issue" in Articles 63 and 64, the lack of separation of the subject authorities in Articles 63 and 64, lack of attention to the multiple functions of some authorities, The lack of the task of the branches dealing with the decisions of the authorities is the subject of Article 64 in case of formal and procedural objections, Conducting legal proceedings instead of thematic proceedings or vice versa. A detailed examination and response to these uncertainties can help to improve the quality of proceedings and the justice in the Administrative Justice Court and improve the supervisory capacity of this institution to judicially control the decisions of the authority’s subject to Article 10 Clause 2 of the Administrative Justice Court act. The findings of this research, which was carried out with a descriptive-analytical method indicate that the recognition of dedicated administrative organization in terms of their competence and function and the separation of "administrative courts" from "diagnostic administrative organizations" on the one hand, and "legal" or "thematic" proceedings on the other hand, based on the type of authority and how to file a complaint The plaintiff can reduce ambiguities and improve the quality indicators of proceedings in this field.

کلیدواژه‌ها English

Jurisdiction
special administrative authorities
legal and thematic proceedings
administrative court of justice
administrative proceedings

فهرست منابع

الف. فارسی
احمدی، امیر و یوسفی، یاسر (1402)، «تحلیل فقهی و حقوقی اصول دادرسی منصفانه در رسیدگی به تخلفات اعضای هیأت علمی»، مجله حقوقی دادگستری، دوره  87 ، شماره 123.
امامی، محمد و موسوی، سیدنصرالله، «مبانی نظری مراجع شبه قضایی و جایگاه آن‌ها در نظام حقوقی ایران»، مجله علوم اجتماعی و علوم انسانی دانشگاه شیراز، دوره 21 ، شماره 6.
دیلمی، احمد و بیدار، زهرا (1400)، «کارکرد استدلال قضایی در دادرسی اداری»، مطالعات حقوق عمومی، دوره 51، شماره 4.
رستمی، مرتضی و رستمی، محمد (1401)، «اجرای آرای مراجع حل اختلاف کار»، مجله حقوقی دادگستری، دوره 86، شماره 119.
رستمی، ولی و همکاران (1388)، دادرسی عادلانه در مراجع اختصاصی اداری ایران، تهران: دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران.
فنازاد، رضا (1394)، صلاحیت اختیاری در بستر حقوق اداری مدرن، تهران: خرسندی.
شمس، عبدالله (1400)، آیین دادرسی مدنی دوره پیشرفته، جلد دوم،  چاپ چهل و ششم، تهران: دراک.
شیبانی، عادل و مولابیگی، غلامرضا (1400)، «درآمدی بر مفهوم صلاحیت تشخیصی و بایسته­های نظارت قضایی دیوان عدالت اداری بر صلاحیت تشخیصی مراجع اختصاصی اداری»، حقوق اداری، دوره 8 ، شماره 26.
صدرالحفاظی، سیدنصرالله (1372)، نظارت قضایی بر اعمال دولت در دیوان عدالت اداری، تهران: شهریار.
گرجی، علی‌اکبر و فتحی، یونس (1391)، «مطالعه‌ی تطبیقی نظارت بر اعمال صلاحیت‌های گزینشی»، مجله حقوقی دادگستری، دوره 76، شماره 78.
مشهدی، علی (1391)، صلاحیت تخییری، تهران: معاونت حقوقی ریاست جمهوری.
 مشهدی، علی (1393)، قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان در نظم حقوقی کنونی، تهران: خرسندی.
 مشهدی، علی (1395)، «تأملی بر نظارت قضایی دیوان عدالت اداری بر صلاحیتهای تشخیصی در پرتو ماده 64 قانون دیوان»، تحقیقات حقوقی، دوره 19، شماره 74.
نجابت­خواه، مرتضی و همکاران (1396)، «آسیب­شناسی ساختار و صلاحیت­های مراجع اختصاصی اداری در حقوق ایران»، دیدگاه­های حقوق قضایی، شماره 77 و 78.
هداوند، مهدی (1395)، حقوق اداری تطبیقی، جلد نخست، چاپ پنجم، تهران: سمت.
هداوند، مهدی (1394)، حقوق اداری تطبیقی، جلد دوم، چاپ پنجم، تهران: سمت.
هداوند، مهدی و مشهدی، علی (1395)، اصول حقوق اداری؛ در پرتو آرای دیوان عدالت اداری، چاپ چهارم، تهران: خرسندی.
هداوند، مهدی و مسلم آقایی‌طوق (1396)، دادگاه اختصاصی اداری در پرتو اصول و آیین­های دادرسی منصفانه، چاپ سوم، تهران: خرسندی.
ب. انگلیسی
E. Blythe Stason (1938), “Administrative Tribunals -organization and reorganization”, Michigan Law Review, Vol. 36, No. 4.
Harlow, Carol and Richard Rawlings (1997), Law and Administration, Cambridge: Cambridge university press.
Warren H. Pillsbury,(1923), “ Administrative Tribunals”, Harvard Law Review, Vol. 36, 5.
دوره 88، شماره 127
پاییز 1403
صفحه 199-219

  • تاریخ دریافت 03 تیر 1402
  • تاریخ بازنگری 06 آذر 1402
  • تاریخ پذیرش 06 خرداد 1403
  • تاریخ اولین انتشار 01 آذر 1403
  • تاریخ انتشار 01 آذر 1403